Thực trạng lao động nước ngoài làm nông nghiệp ở Mỹ

Nhằm giải quyết thực trạng thiếu lao động trầm trọng trong ngành nông nghiệp tại Mỹ, một giải pháp đã được đưa ra: Cấp thị thực ngắn hạn cho lao động nước ngoài theo mùa vụ.

thuc-trang-lao-dong-nuoc-ngoai-lam-nong-nghiep-o-my-1

Số lượng visa cấp phép cho người lao động tạm thời tại Mỹ mỗi năm đã tăng gấp 4 lần chỉ trong thập kỷ vừa qua nhằm giải quyết tình trạng thiếu lao động mùa vụ tại các trang trại, trước tình cảnh người bản địa không mấy mặn mà với công việc đồng áng trong khi ngành nông nghiệp tại quốc gia này lâm vào tình trạng thiếu lao động trầm trọng. Tuy nhiên, đi kèm với đó là vô số rủi ro về việc vi phạm luật lao động, và những người nông dân sử dụng lao động phải phụ thuộc vào điều này cũng không vui vẻ gì.

Các nông trại ngày càng sử dụng nhiều người nước ngoài làm việc theo thời vụ

Đằng sau chương trình cho phép người nước ngoài làm việc tại Mỹ trong ngắn hạn là việc số lượng lao động trong lĩnh vực nông nghiệp tại Mỹ đang ngày càng giảm dần theo từng năm. “Việc tìm người làm thuê trở thành một cơn ác mộng đối với tất cả mọi người”, Dillon Honcoop, một nông dân sở hữu trang trại mâm xôi và hiện đang đại diện cho những người nông dân tại vùng đông bắc Washington thông qua chương trình Giải Cứu Nông Trại Gia Đình, cho biết.  

 Trong nhiều thập kỷ, đa số nguồn lao động nước ngoài đến từ Mexico sẽ di cư khắp nước Mỹ, thông thường xuất phát từ Texas và làm hết mùa vụ rồi đến California và cuối cùng đến bang Washington. Tuy nhiên đã có sự thay đổi lớn: Việc thắt chặt biên giới khu vực phía Nam, sự già hóa của nhóm lao động nhập cư và sự cạnh tranh gắt gao để tuyển dụng với các ngành công nghiệp khác đã khiến cho số lượng người lao động trong lĩnh vực nông nghiệp đến từ nhóm này giảm mạnh. Đến nay, vấn đề đáng lo ngại của nhiều chủ trang trại và đồn điền là làm thế nào để tìm được đủ nhân lực giúp họ thu hoạch hoa màu trước khi quá trễ.

Lúc này chương trình về thị thực H-2A xuất hiện. Được áp dụng lần đầu từ những năm 1980, chương trình này cho phép những người sử dụng lao động mang nguồn nhân lực nước ngoài vào làm việc cho họ trong ngắn hạn. Họ phải chứng minh bản thân không thể tìm được đủ nhân lực tại Mỹ để làm việc cho họ, cùng với đó là những điều kiện khác nữa.

nguon-alyson-hurtnpr-so-lieu-thong-ke-lay-tu-dich-vu-nghien-cuu-kinh-te-cua-usda
Số liệu thống kê lấy từ Dịch vụ Nghiên cứu Kinh tế của USDA – Nguồn: Alyson Hurt/NPR.

Năm 2020, số lượng người lao động nước ngoài tạm thời tại các nông trại chỉ chiếm 10% trên tổng số nhân lực làm việc tại nông trại, nhưng con số này tiếp tục tăng với tốc độ phi mã, đặc biệt tại các bang ở phía đông nam và khu vực West Coast. Tại bang Washington, nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài tạm thời đã tăng lên mốc 37.000 người vào năm 2023, vượt xa con số 2.000 người từ năm 2009.

Việc gia tăng số lao động nước ngoài theo cấp số nhân dẫn đến báo động đỏ

Trên giấy tờ, để đăng ký chương trình thị thực H-2A cần phải cam kết rất nhiều mục: Phải cho người lao động đến từ các nước nghèo một con đường an toàn, hợp pháp đến Mỹ để họ được làm đúng công việc đã đăng ký, sau đó họ có thể về nhà với mức thu nhập hơn nhiều so với mức họ có thể nhận được nếu vẫn làm công việc đó ở quê nhà. “Đây là cơ hội để kiếm được nhiều tiền hơn so với ở Mexico” – Một người lao động bằng thị thực H-2A tại New York khi được hỏi cho biết. Anh ta phải cố gắng nói bằng tiếng Tây Ban Nha theo cái cách mà không ai có thể nhận ra giọng anh ta, sợ người chủ lao động của mình sẽ bắt anh ta đi cải tạo nếu phát hiện được. “Chúng tôi đều có gia đình. Chúng tôi có vợ, chúng tôi có con cái, chúng tôi có cha mẹ cần phải lo, và chúng tôi cần một công việc hơn bất kỳ thứ gì.”

Vấn đề khó khăn nhất, anh nói, là chương trình không cho người lao động nước ngoài bất kỳ cơ hội nào để được ở lại đất Mỹ sau khi mùa thu hoạch kết thúc.

“Chúng tôi không có cơ hội làm việc dài hạn”, anh nói.

Ngoài những vấn đề mà chính người lao động nước ngoài chỉ ra, nhiều rắc rối khác cũng nảy sinh. Sự bùng nổ của chương trình H-2A đã làm dấy lên những lo ngại lớn giữa những người ủng hộ lao động và các nhà lập pháp – cả về phúc lợi của những người lao động nước ngoài tham gia chương trình cũng như về những người lao động trong nước, khi mà những người lao động trong nước có thể bị thay thế bởi nguồn lao động nước ngoài với mức lương rẻ hơn.

Với các chủ trang trại, chi phí áp dụng chương trình thị thực này có thể nói là cao đối với họ. Để đáp ứng được các điều kiện cho phép họ sử dụng lao động từ chương trình thị thực H-2A, các chủ trang trại cần phải cung cấp cả chỗ ở và chi phí đi lại hai chiều để họ di chuyển từ đất nước của họ đến Mỹ và ngược lại, thêm vào đó là cả phương tiện đi lại tại nơi làm việc. Họ cũng phải cung cấp các vật dụng bếp núc cần thiết cho người lao động hoặc đảm bảo cho người lao động được ăn đủ ba bữa một ngày. Đồng thời, mức lương mà họ phải trả cho người lao động nước ngoài sẽ cao hơn mức lương tối thiểu và không được thấp hơn mức lương hiện hành. Tại Washington, mức lương này tương đương 17,97 đô-la Mỹ/giờ.

“Những người chủ trang trại không hề muốn sử dụng chương trình này. Họ coi đó là giải pháp cuối cùng.” Honcoop cho biết. “Nó quá tốn kém, và thủ tục hành chính thì lằng nhằng”.

Về nguyên tắc, việc thiết kế chương trình như vậy là để đảm bảo lợi ích của người lao động nước ngoài đến Mỹ trong suốt thời gian họ ở lại, đồng thời đảm bảo quyền lợi cho chính người lao động bản địa. Tuy nhiên trong quá trình thực thi chương trình, khoảng cách giữa lý thuyết và thực tế đã dẫn đến vô số những trường hợp vi phạm nghiêm trọng luật lao động, bao gồm việc ăn chặn lương của người lao động.

Dưới thời của Tổng thống Biden, Bộ Lao động Mỹ đã phát hiện ra hơn 1.000 trường hợp vi phạm chương trình H-2A, qua đó hoàn trả 12 triệu đô-la Mỹ cho hơn 17.000 lao động. Bên cạnh đó, nhiều người trong số họ do thị thực bị gắn liền với người sử dụng lao động và nỗi sợ bị mất việc làm đã khiến họ phải chấp nhận làm việc chui trong môi trường không khác gì nô lệ. Trong một vụ việc xảy ra tại Georgia vào năm 2021, chính quyền liên bang đã phát hiện người lao động tại đây phải đào hành củ bằng tay, làm việc trong một môi trường lao động mất vệ sinh với hàng rào điện bao quanh, lượng thức ăn thì ít ỏi và không có nước sạch để sử dụng. Hai người làm việc tại đó đã chết, theo bút lục tại tòa án lưu lại.

Hạ Vũ

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *